Bir Narsistik Kişilik: Gordon Gekko (*)
Nazlı Kalkan
Filmin başında Gekko henüz görünmeden, gücü ve iktidarı hakkında konuşulanlarla birlikte kendisi ile ilgili yapılan “doğarken ahlak duygusunu aldırmış” yorumlarıyla, kişilik örüntüsünün ilk işaretini verir. İlk sahnesinden itibaren Gekko’nun hiç es vermeyen beden dili dikkat çekicidir. Gekko konuşurken, yemek yerken, yürürken ya da otururken mükemmel bir beden dili sergiler. Bu boşluk bırakmayan beden için asla “durmak” yoktur. Çünkü böylesi bir yapı için “durmak” kendi ile başbaşa kalması gereken tehlikeli bir duraklama olacaktır. Gekko beden diliyle bize kısacık bir an bile olsa durmaya tahammülü olmadığını anlatır.Bir hikâyenin geliştiği dünya, burada neyin bir değer oluğunu belirlemek için önemlidir. Burası, finans dünyasının merkezi, paranın kendi temsili Wall Street’in şaşalı dünyasıdır. Böylesi bir ortam, ruhunu şeytana satan Faust’un hikâyesini hatırlatır. Ruhunu satmaya hazır olan kişi Wall Street’te kazanır ve zirveye tırmanır. Buddy zirveye tırmanmaya çalışan yüzlerce kişiden biridir sadece. Gekko gibi biri için ise yukarı tırmanmaktan çok, orada kalmak önemlidir. Dolayısıyla ruhsal dünyanın bütünlüğünü korumak için narsisizm Wall Street’de korunaklı bir limandan başka bir şey değildir. Bu modern Faust hikâyesinde, Gekko, Faust ve Şeytan, Wall Street ise; Faust zaten Şeytan’ın bedeninin içinde yaşamaktadır. Wall Street’in bu başkalaşmış doğasını anlatan anlatımını Buddy’nin, Gekko’nun doğum gününü kutlamak için ofise geldiği sahnede de görebiliriz. Buddy Gekko’nun sekreterine, Gekko’nun doğum gününü “İncil”den öğrendiğini söyler. (İncil olarak bahsettiği ABD’nin en eski iş dergisi Fortune’dir.) Böylesi bir dünyada Gekko’nun “İsa” olması aslında pek de şaşırtıcı değildir.
“Greed is good” (Açgözlülük iyidir) Gordon Gekko’nun temel inancıdır. Bu inanç çevresindeki edimleri ve Buddy Fox’a gösterdiği yolda anlattığı öğretileriyle empatiden ve duygudan uzak Gekko’nun dünyasının patalojik bir örüntü içerisindeki seyrini hikâyede görebiliriz. Hikâyenin sonunda Buddy Gekko’ya sorar: “Ne kadarı yeterli olacak? Daha ne kadar para istiyorsun? Ne kadarı ihtiyacını karşılamış olacak?” Gekko’nun bu soruya vereceği bir yanıtının olmaması gayet anlamlıdır. Çünkü “yeterli” kavramının onun dünyasında bir karşılığı yoktur. Peki bu sonu olmayan boşluk nereden gelir?
Patalojik anlamda narsistik kişilik örüntüsüne sahip kişilerin ortak yönünün içsel bir yetersizlik, utanç, zayıflık, aşağılık duygusu olduğu vurgulanır. Narsistik kişilik kendisini tümgüçlü hissetmesini engelleyecek olan bu insani zaafları dışlayarak yok eder. Bu idealize edilmiş bir kendilik tasarımı ile ilgilidir. İdeal olana ters düşen bütün bu insani zaaflarını reddetmiş ve dışlamıştır. Böylece Gekko kendi kendisinin mükemmel bir tasarısı haline gelir. Ve fakat ideal bir kavram olarak, aslında “bir türlü gerçekleşemeyecek” olandır. Gekko bu bitmeyen para kazanma hırsıyla aslında kendi dünyasının dipsiz kuyusunu doldurmaya çalışır. Bu dolmayan dipsiz kuyu hiçbir şekilde ulaşılamayacak olan ideal kendilik tasarımının yarattığı derin boşluktan ibarettir.
Ne olursa olsun Gekko, Wall Street’in efsanesidir. Ve böylesi bir dünyada öğretileri, dünyaları vaat eden bir “rehber” niteliğindedir. Hiçbir şekilde gerçekleşemeyecek olan kendilik ideali, etrafındaki insanlara müthiş hayalleri ile cennetleri vaat eder. Gerçekte, vaat ettiği cennet derin bir boşluk ve yıkımdan ibarettir. Filmin sonunda Gekko’nun Buddy’e dünyaları vaat ederek -Buddy’nin her şeyini kaybedip hapise girmesiyle- aslında kendisine bir kurban seçmiş olduğunu görürüz. Bunun yanında ideal kendilik için, bu vaatlerle kendisi için bir böylesi bir kurban vermesi etik bir sorun değildir. Buddy gibi bir kurban vermek, hastalanmış olan egonun kendisini korumaya yönelik doğal bir hayatta kalma eyleminden başka bir şey değildir. Bu durum, artık bir kurban vermek zorunda olan egonun eğer başka birisini kurban etmezse; kendi kendisini öldürmesinden korunması ile alakalıdır.