#direnmüzik
Tayfun Polat
Böylesi toplumsal bir olayın sanatçıları da harekete geçirmesi kadar doğal bir şey yok tabii ki. Direniş başta sokak sanatları olmak üzere pek çok sanat disiplininden üretimin gerçekleşmesine neden oldu. Daha da çok iş üretilecek, fimler çekilecek, kitaplar yazılacak... Ama bu yazının konusu olan müzikal üretime göz attığımızda özellikle erken bir refleks ve patlama görüyoruz. Daha direnişimizin 2. ayındayken sürüme verilen, Gezi için, direniş için yapılmış şarkıların, parçaların sayısı 200’e yaklaştı. Ki, bu daha başlangıç... İşbu yazıda, önce bu hızlı üretim sürecini bilmeyenlere biraz bilgi verilecek, sonra da bizce elek üzerinde kalan şarkı önerileri sıralanacaktır.
30 Mayıs sabahı Gezi Parkı savunucuları çadırları yakılarak uyandırıldığında zaten sürece müdahil olan ve vaktini parkta geçirmeye başlayan Fuat, Gezi Parkı için ilk şarkı yapan müzisyen. “Karar Bizim” isimli rap çalışması 31 Mayıs’ta hem de hızla hazırlanan bir kliple sürüme verilmişti bile. Hepimiz parkta yaşanan polis terörünü görüp Taksim’in yolunu tutarken, kayıtsız kalamayanlardan biri de Duman grubu oldu ve “Eyvallah” şarkısı galiba sürüme düşen ikinci direniş bestesiydi. Olan biteni anlamakta zorluk çeken medya, “Eyvallah”ı direniş marşı ilan etti. Fakat Taksim’de, Ankara’da, İzmir’de, Eskişehir’de direnen gençlerin kendilerini başkalarının sözleriyle ifade etmeye, marşlar sahiplenmeye ihtiyacı yoktu. Ve eli saz tutan gençler iki ara bir dere direnişe mola verip 1-2 saatlik stüdyo sürelerinde ya da evlerinde kayıtlar yapmaya başladılar. Sadece gençler de değil tabii; Kardeş Türküler, Nazan Öncel, Ezginin Günlüğü’nden tanıdığımız Hüsnü Arıkan, Bedük gibi daha popüler müzisyenler de yaşadığımız sürecin rüzgârıyla şarkı kaydettiler. Hatta on yıllardır suskun kalan memleketin Scott Walker’ı Alpay da Ethem’in ölümü üzerine bir kayıt yaptı. Timur Selçuk, yanına kızını Hazal’ı alarak stüdyoya girenlerden.
Direniş sokakta olduğu için, aslında müziği de sokaktaydı. Sokak müzisyenleri, parktaki bando, hep bir ağızdan söylediğimiz şarkılar, tezahüratlar, marşlar; direniş hep çok sesli ve müzikliydi. Sadece bu yazıyı yazmadan önceki hafta başıma gelen iki anektodu aktarayım; saat geceyarısına yaklaşmış, Kadıköy Boğa’nın orda 3 rapçi genç şebekeden aldıkları elektrikle besledikleri hiç de mütevazı olmayan soundsistem’lerinden bangır bangır müzik çalıyorlar. Yanlarından geçerken duyulan rap ile biri dans ederken, irice olan bir diğeri etrafı kesiyor. Uzaklaşıyorum, arkamdan sıradaki şarkı geliyor; “Venceremos”. Karaköy’de akşam vakti vapura biniyorum, elimdeki Post Express’in “direniş” sayısına gömülmüşüm. Bir klarinet ve gitar sesiyle kafamı kaldırıyorum, iki genç vapurun arkasında “Bella Ciao!”u çalmaya başlıyor. Gerisi tuhaf, bütün vapur eşlik ediyor. Bu iki karenin binlercesi yaşandı geçtiğimiz iki ayda memleketin dört bir tarafında. Direnişin hep müziği vardı yani.
Sürüme verilen kayıtların çoğu adını sanını duymadığımız gençlere ya da adını sanını duymadığımız gruplara ait. Pek çoğu bir hayli kötü kayıtlar. Hatta bir iki albüm sahibi grupların bile kötü kayıtları, kötü düzenlemeleri var ortada. Ama bunu yadırgamak ya da eleştirmek doğru olmaz. Amaç bir an önce kaydetmek, diyeceğini demek ve muhtemelen sokağa geri dönmek çünkü. Olsun varsın, lakin kötü şarkı da kötü şarkıdır.
İki önemli kaynak var internette, ilgililerine; ilkinde bu yazı yazılırken 121 direniş şarkısı vardı. capulcular.bandcamp.com adresinden bahsediyorum. Bu sitenin diskografisi her yeni başvuruyla gelişiyor. Şarkı türleri de muhtelif. Yabancı bir şarkıya yazılmış Türkçe sözlü şarkı da var, Kürtçe sözlü de, yabancı bir müzisyenin şarkısı da var, anonim şarkıların yeni düzenlemeleri de, Nazan Öncel’le en amatör kayıt birarada. Ama bir hayli iyi bir kaynak. Bir diğer kaynak ise şu anda 42 şarkılık listesiyle soundcloud.com/direnmuzik adresi. Burada sadece elektronik müzik, miksler, remixler ve hip hop işleri var. Ki diğer listedeki amatör grupları çokluğu yanında işinin ehli müzisyenlerden çalışmalar dinleyeceğinizi söyleyebilirim. Ve hepsini de indirebiliyorsunuz.
Şimdi şarkı önerilerine geçelim. Belirtmek lazım, yabancılar ve yabancı bir besteye yazılmış yerli sözler liste dışı. Videolardan, haber görüntülerinden rip’lenmiş ses kayıtlarına müzik döşeyenler de yok. Bunu yapmak çok da orijinal değil. Özellikle özgün işler seçmeye çalıştım ama birkaç tane yeniden düzenleme, remake ya da remiks var ki, listeye almadan olmazdı. Her neyse; top 10 falan da yapmıyoruz burada, dedik ya, öneriler:
YENİDEN DÜZENLEMELER
“Çağulcu musun Vay Vay” – Boğaziçi Caz Korosu / Hepimizin diline pelesenk oldu malum, çok iyi bir düzenleme. Orijinali daha çok Zeki Müren’den bildiğimiz “Entarisi Ala Benziyor”.
“Ellerinde Pankartlar” - Ruhi Dostlar Korosu (Remix by Çapulcu) / Ruhi Su’nun 1 Mayıs 1977 için yaptığı mükemmel çalışmasını bu güne taşıyan tam bir çapulcu müdehalesi.
“Hürriyet Kavgası” - Tülay German (Sarp Yılmaz edit) / Tülay German’ın Nazım Hikmet’in “Hürriyet Kavgası” şiirine yaptığı bu beste zaten kült. Sarp Yılmaz’ın çıkarttığı iş ise mükemmel. Süreçte karşınıza çıkabilecek en iyi direniş şarkılarından biri şimdiden bu.
SERT
“POMA” – Cemiyette Pişiyorum / Yerli punk’ın medar-ı iftiharlarından kısa, sert bir POMA.
“Sık Bakalım” – Ofisboyz / Oi grubu Ofizboyz’un da sesini duyduk yeniden direniş sayesinde. çArşı’nın marş ettiği tezahürata tam bir oi punk yorumu.
“Salla Merkezi” – Radical Noise / Aslında sene başında çıkan son EP’lerinde yer alıyor bu çalışma. Ama direnişe ait oldu artık.
“İsimsiz” – Eskiz / Bu da Eskiz’in gün yüzü görmemiş eski bir kaydı ama sanki gelen günleri görmüş de yazmışlar.
“Feriştah” / Kadıköylü grup adının kullanılmasını istemiyor. Ama meraklısı feriştahın anlamlarını araştırsın. “Feriştah” direnişin en gaz şarkılarından biri olarak benim favorilerimden.
ROCK
“Kökler” – Yok Öyle Kararlı Şeyler / Direnişe İzmir’den destek veren YÖKŞ tayfası, barikata iki saat ara verdiğine pişman olmamalı bu şarkı için. “Kökler” ortama düşen ilk şarkılardan bu arada. Bu hıza çok iyi bir şarkı.
“Uyanışa Gezi” – Duvarın Arkasından / Grubu hiç tanımıyorum ama tanıştığımıza çok memnunum.
“Parkta Bulundu” – Kd. Hippi Çavuş / Kimdir, nedir bilmiyorum ama kısacık ve komik parçalarıyla Hippi Çavuş kıdem bastı diğerlerine.
“Dün Akşam İstanbullu Oldum” – Kent Coda / Almanya’da yaşayan İzmirli ekip İzmirlilerin duygularına tercüman olmuş gibi.
“Clean Up The Sky” – Rain Leechers – En erken üretenlerden biriydi Rain Leechers. Direnişte Manic Street Preachers mırıldananlarınız olmuştur tahminen. Bu da bizimkisi.
“Sen Taştan Biz Ağaçtan” – Yüzyüzeyken Konuşuruz / Kaan Boşnak yine doğal olarak iyi söz yazmış. Benim anlamadığım parktaki çadırdan ne ara çıkıp bunu kaydettikleri. Dile dolanıyor. Favorim.
POP / FOLK
“Tencere Tava Havası” – Kardeş Türküler / Geçen sayımızın da şarkısıydı. Sadece tencere, tava, bardaklara vurularak yapılmış ama Kardeş Türküler yapınca...
“Muck Ayyaş Muck Çapulcu” – Emir Ersoy & P. Cubano / Direnişe salsa. “Oy Oy Recebum” – Marsis / Karadenizli rock grubu Marsis’ten Recebe nasihatler. Sonunda zıplatır.
“Varolmaya” – utkanladenizleserkanlaemo / Bizimkilerden 9/8’lik varoluş.
“Ethem’in Sessiz Çığlığı” – Alpay / Alpay’ı özlemişiz gerçekten. Ethem’e ağıt.
“Rüzgâr” – Yolda ve Gaz Arkadaşları / Direnişin en iyi şarkılarından biri bence. Müthiş dinamik ve heyecan verici. Üflemeliler harikulade. “Bu daha başlangıç, mücadeleye devam,” derlerken inanç pekişiyor.
ELECTRONIC – HIP HOP
“Funky Shit” – Ege Çubukçu / Süper bir gitar melodisiyle sürüklenen rap. Ege Çubukçu’nun Beşiktaş’ta gaz kapsülüyle vurulduğuna dair söylentiler vardı. Ellerine sağlık ve geçmiş olsun.
“It’a Riot” – Bedük / Bedük’e helâl, çok gaz bir dans şarkısı.
“Katili Katlet” – Ezhel / Ankaralı nev-i şahsına münhasır hip hop kolektifi Voodoo’nun mühim bireylerinden Ezhel de elektro gitarlardan dupstep’e kadar ulaşan fena gaz bir hip hop yazmış. En iyi direniş şarkılarından biri.
“Yeşil Sermaye” – Ventochild & Gramafonia / Mashup’ın ustası Ventochild, Nazım Hikmet’in “Cevap” şiirini ve sesini kullanmış bu sefer. Ve Gramafonia da rap’iyle döktürmüş. Bu da favori.
“Molotoflu Vodvil” – Ağaçkakan w. Grejuva / Eskişehirli müthiş üretken hip hop kolektifi M4NM (music for non musician), hem Ağaçkakan hem de I’mpty ile direniş şarkıları kervanına katıldı. Cem Karaca’nın “Durduramazlar Halkın Coşan Selini” şarkısını da kullanan bu mükemmel şarkı, niye sokakta olduğumuzu da tek tek sıralamış. Bence en iyisi.
tayfunpolat@hotmail.com