Türk Punk’ının Büyükbabası


Utku Uluer
‘90’lı yılların başından itibaren tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de bir bağımsız plak şirketi hareketi oluşmaya çalışıyor. Zorlu geçen 25 yılın ardından ülkemizdeki bağımsız plak şirketlerinin sayısının artması oldukça sevindirici. 12 Eylül darbesi sonrası ülkemizdeki pek çok sanatsal hareket gibi müzik de ‘90’lı yılların başında kıpırdanmaya başladı. O yıllarda demo kasetler ile dinleyicisine ulaşabilen müzik gruplarının sayısı epey fazlaydı. O gün ortaya çıkan grupların ve müzikseverlerin inatçılığı, bugünlerde oluşan çeşitliliğin ve zenginliğin temelini de oluşturdu. 2017 yılına geldiğimizde geçtiğimiz 25 yıl içerisinde epey önemli bir yol katettiğimizi düşünüyorum. Çoğu hâlâ aktif olan birçok idealist insanın yerli gruplara verdiği destek, bugün onlarca grubun kendi müziklerini çalabiliyor olmasının önünü açtı.
 
Bugün ise bazı grupların, sanatçıların ve projelerin plaklarının basılıyor olması beni epey heyecanlandıran bir durum. Müziğin nasıl bir formatta olduğu belki çok önemli değil, öte yandan plak da oldukça kalıcı ve prestijli bir format. Bu dönem yapılacak cesur yaklaşımlar önümüzdeki yıllara güzel eserler bırakacaklar. Arşivciliğini, araştırmacılığını her zaman takdir ettiğim ve yakından tanıdığım Ercan Demirel de, Ironhand plak şirketi olarak 2. plaklarını piyasaya sürdü: Tünay Akdeniz - The Godfather of Turkish PunkErcan Demirel ile dostluğumuz 2000’lerin başına dayanıyor. İlk başta Yeşilçam filmlerine dönük yaptığımız arşiv çalışmaları ve paylaşımlar daha sonra Sinematik Yeşilçam sitesine dönüşmüştü. Ercan’ın Yeşilçam dışında en büyük tutkusu Barış Manço ve Anadolu Pop idi. Ruhunu Türk sineması ve müziğine adamış Ercan Demirel bu sefer de el değmemiş bir işe el attı ve Tünay Akdeniz’in plağını basmaya karar verdi. Ben de suç ortağı Cem Şeftalicioğlu (o da başka bir yazı konusu) ile plak fikrinin nasıl ortaya çıktığı ve gelişmeler üzerine kısa bir sohbet yaptım.
 
Biliyorum yıllardır göz önünde olmayan kayıtların peşindesiniz. Bootleg kayıtları topluyorsunuz ve arşivsel bir çalışma yapıyorsunuz. Ironhand’in ilk çalışması The New Generation Of Turkish Psychedelic Vol. I’den sonra yeniden köklere dönüyorsunuz. Çok klasik bir soru olacak ama Tünay Akdeniz plağını basmak nereden aklınıza geldi?
Fikir Cem’den çıktı. Bundan sonra ne yapabiliriz diye konuşurken asıl ilgi alanımız olan ‘60’lar ve ‘70’lerden bir iş yapalım diyorduk. Benim aklıma birkaç fikir geldi fakat yapmak için 50 bin dolar, araba vs. istenince o fikirleri gerçekleştiremedik. Volume II yapalım dedik, içimize sinecek bir albüm oluşturacak kadar parça bulamadık. O esnada Cem Tünay Abi’den bahsetti. Cem, 2000’li yılların başında faaliyet gösteren Arkaplan’dayken de bu işe niyetlenilmiş ama gerçekleşmemiş. O dönem sevgili Murat Beşer’in Yoldan Çıkmış Simalar kitabı henüz yeni çıkmıştı ve kitapta da Tünay Abi hakkında bir bölüm vardı. Kendisine konuyu açar açmaz sağ olsun hemen Tünay Abi ile konuştu ve Tünay Akdeniz projesine böylece başladık.
Albümün içeriği ne? Hiç albüm için yeni bir düzenleme yapıldı mı?
Albümde Tünay Abi’nin 1975, 1976 ve 1978 yıllarında Grup Çığrışım ve Tünay Akdeniz & Çığrışım adıyla yayınladığı üç 45’lik yer alıyor. Bu şarkılar dönemin stüdyo bantlarından aktarıldı. Kanal kayıtlar, asıllarına bire bir sadık kalınarak ve her aşamasında Tünay Abi’nin de bizzat onayı alınarak yeniden miks’lendi. Tabii bu aşamada zamanında mono olarak yayınlanmış kayıtlar stereo olarak miks’lendi, dönemin bazı teknik kısıtlamaları nedeniyle plağa yansımamış pek çok ayrıntı Tünay Abi’nin de yönlendirmesiyle ortaya çıktı. Tünay Abi bazı yerleri zamanında daha farklı yapmak istemiş, onun için de uygun bir fırsat ortaya çıkmış oldu.
 
Mesela albümün A yüzünde zamanında 45’lik olarak çıkan şarkılar var ancak bunlar orijinal makaralardan kanal kayıt olarak aktarılıp sıfırdan mix’lendi, yani A yüzündeki parçalar 45’liklerdeki şarkılar ama 45’likte yayınlanan hallerinde değil. Örneğin 4 şarkı zamanında mono olarak çıkmıştı, şimdi hepsi stereo. Ayrıca zamanında yapılan indirgemeler yüzünden duyulmayan pek çok detay vs. ortaya çıktı. Bu anlamda şarkılar bambaşka tınladı. Yine A yüzünün sonunda yer alan “Kadir Mevlam”, ‘72 yılında yapılmış bir ev kaydı. B yüzünde ise çoğunlukla yine makaralardan aktarılan kanallardan yeniden miks’lenen enstrümental versiyonlar yer alıyor. B yüzünün sonundaki “Dişi Denen İnsan” şarkısı, “Dişi Denen Canlı” şarkısının değişik sözlü versiyonu.
 
Bunun dışında albüme bu bantlardan çıkan bazı sürprizlerden ekledik. Albümde ayrıca Murat Beşer’in Türkçe, Münir Tireli’nin de İngilizce olmak üzere birer yazısı, şarkı sözleri ve bolca fotoğraf yer alıyor.
 
Bildiğimiz kadarıyla, orijinal makaralardan aktarılıp yeniden mix’lenen şarkılardan oluşan ilk yeni basım LP.
 
El attığınız iş epey zorlu bir konu. Çünkü ilgi duyulacağına dair bir garanti yok. Bir şeyin moda olması trend içine girmesi önemli. Bir avuç insan için hazine değerindeki eserler gün yüzüne çıktığında ya ilgi görmüyor ya da trend haline gelmezse satılmıyorlar. Buna rağmen üretime devam etme kararı almış gözüküyorsunuz.
Bizim bilindik anlamda bir satış kaygımız yok. Oysa şu anda trend olduğu için sürekli plak basılıyor, işin içine Unkapanı da dahil olduğu için olayın şekli değişti. Plak haberini verdiğimizden beri, şu olsun, bu olsun şeklinde telkinler alıyoruz. İşin müzikal tarafıyla değil, plağın ileride nadir olup olmayacağı ile ilgileniliyor gibi geliyor. Örnek vermek gerekirse plağın gramajı, numaralandırılması, rengi; bu tür şeyler bir kesim için müziğin önüne geçmiş durumda.
 
Fakat yurt içinde ufacık ve yurt dışında büyükçe olmak üzere plağı gerçekten dinlemek için alan bir kitle var ve bizim hedefimizde de o dinlemek isteyen kişiler var. Eğer yaptığımız işler dinlenmezse bırakır, eski koleksiyoncu hayatımıza döneriz.
 

Tünay Akdeniz - The Godfather of Turkish Punk

 
Türkiye’nin ilk Punk’ı, bir dönemin sembol ismi, hem müzisyen hem de müzik emekçisi Tünay Akdeniz’in ilk uzunçaları çıktı! Sanatçının ‘70’li yıllarda yaptığı ve aylar süren çalışma neticesinde orijinal analog makaralardan aktarılıp remaster edilen kayıtları içeren plak 22 Kasım’dan itibaren tüm plak satan mağazalarda. Limited Edition mantığında 500 adet basılan uzunçalar, Murat Beşer ve Münir Tireli’nin Türkçe ve İngilizce yazılarıyla birlikte bol miktarda fotoğraf içeren 4 sayfalık bir insert’e ve iki de sürpriz kayda sahip.
Albümün Türkiye dağıtımını A.K. Müzik, yurt dışı dağıtımını ise Guerssen şirketi üstleniyor.
 
Ironhand Records
facebook.com/ironhandrecords
instagram.com/ironhandrecord utkuluer@gmail.com